63 Kata Kata Jawa Bijak, Lucu, dan Romantis Beserta Artinya
Kumpulan 63 kata kata Jawa ini untuk kamu yang butuh caption, status WhatsApp, atau pesan singkat berbahasa Jawa. Isinya mulai dari kalimat bijak, romantis, dan lucu sampai kalimat penghibur saat hati lelah, dan semuanya disertai arti dalam bahasa Indonesia. Salah satunya: “Udan ora tau takon sapa sing nggawa payung.”
Sebelas di antaranya adalah peribahasa Jawa dan diberi label. Sebanyak 52 kalimat lainnya ditulis baru dan memakai bahasa Jawa ngoko, ragam santai untuk teman sebaya dan orang yang sudah akrab.
Kata Kata Jawa Bijak Singkat Penuh Makna
Kalimat-kalimat pendek ini cocok untuk bio media sosial, status singkat, atau pengingat di meja kerja.
- “Alon-alon asal kelakon.” (Pelan-pelan asal tercapai.) — Peribahasa Jawa. Maksudnya bukan bermalas-malasan, melainkan bekerja cermat supaya tujuan benar-benar tercapai.
- “Ajining dhiri saka lathi, ajining raga saka busana.” (Harga diri ditentukan oleh ucapan, kehormatan raga oleh pakaian.) — Peribahasa Jawa.
- “Mangan ora mangan sing penting kumpul.” (Makan atau tidak makan, yang penting berkumpul.) — Peribahasa Jawa.
- “Tembung sing alus ora gawe lambemu kesel.” (Kata-kata yang halus tidak membuat bibirmu lelah.)
- “Isin marang awake dhewe iku wiwitane wong dadi becik.” (Malu pada diri sendiri adalah awal seseorang menjadi baik.)
- “Lawang sing ora tau dibukak suwe-suwe karatan.” (Pintu yang tak pernah dibuka lama-lama berkarat.)
- “Ora kabeh sing meneng iku ora ngerti.” (Tidak semua yang diam itu tidak tahu.)
- “Pitutur becik kadhang teka saka lambe sing ora dikira.” (Nasihat baik kadang datang dari mulut yang tak disangka.)
- “Ngapura iku nyelehake karung sing wis kesuwen dipanggul.” (Memaafkan berarti menaruh karung yang sudah terlalu lama dipanggul.)
- “Ati sing resik ora butuh pangalembana.” (Hati yang bersih tidak butuh pujian.)
Kata Kata Jawa tentang Kehidupan
Kalimat tentang urip (hidup) ini pas untuk caption renungan, unggahan foto keluarga, atau catatan di jurnal.
- “Urip iku urup.” (Hidup itu menyala.) — Peribahasa Jawa. Artinya, hidup sebaiknya memberi terang dan manfaat bagi orang di sekitar.
- “Sapa nandur, bakal ngunduh.” (Siapa menanam, dia akan memetik.) — Peribahasa Jawa.
- “Ana dina, ana upa.” (Ada hari, ada nasi: rezeki selalu ada.) — Peribahasa Jawa.
- “Pawon sing kebul saben esuk iku tandha ana wong sing ngupaya.” (Dapur yang mengepul tiap pagi menandakan ada orang yang sedang berjuang.)
- “Yen kesel mlaku, lungguha ing emperan, nanging aja lali dalan mulih.” (Kalau lelah berjalan, duduklah di emperan, tetapi jangan lupa jalan pulang.)
- “Sing dirasakake saiki, mbesuk dadi crita kanggo putu.” (Apa yang dirasakan sekarang kelak jadi cerita untuk cucu.)
- “Urip sederhana dudu tandha kalah, nanging tandha ngerti cukup.” (Hidup sederhana bukan tanda kalah, melainkan tanda tahu rasa cukup.)
- “Udan ora tau takon sapa sing nggawa payung.” (Hujan tidak pernah bertanya siapa yang membawa payung.)
- “Ngerti rasane ngelih nggawe awake dhewe luwih ngajeni sega.” (Tahu rasanya lapar membuat kita lebih menghargai nasi.)
- “Omah gedhe ora ana gunane yen ora ana sing ngenteni mulih.” (Rumah besar tak ada gunanya bila tak ada yang menunggu kita pulang.)
Kata Kata Jawa Motivasi Kerja dan Belajar
Kalimat penyemangat ini cocok untuk awal pekan, grup kerja, atau teman yang sedang berjuang menghadapi ujian.
- “Sepi ing pamrih, rame ing gawe.” (Tidak mengharap pamrih, giat dalam bekerja.) — Peribahasa Jawa.
- “Jer basuki mawa beya.” (Setiap keberhasilan butuh pengorbanan.) — Peribahasa Jawa. Beya berarti biaya, bisa berupa tenaga, waktu, maupun uang.
- “Kringet sing netes saiki ora bakal ilang muspra.” (Keringat yang menetes sekarang tidak akan hilang sia-sia.)
- “Tangi esuk dudu perkara jam weker, nanging perkara karep.” (Bangun pagi bukan soal jam weker, melainkan soal kemauan.)
- “Buku sing lecek luwih akeh critane tinimbang buku sing anyar.” (Buku yang lusuh lebih banyak ceritanya daripada buku yang masih baru.)
- “Gagal ujian sepisan ora ateges bodho, mung durung rampung sinau.” (Gagal ujian sekali bukan berarti bodoh, hanya belum selesai belajar.)
- “Gaweyan cilik sing rampung luwih aji tinimbang rencana gedhe sing mung ana ing sirah.” (Pekerjaan kecil yang selesai lebih berharga daripada rencana besar yang hanya ada di kepala.)
- “Dagangan sing durung laris dudu alesan kanggo nutup lapak luwih awal.” (Dagangan yang belum laku bukan alasan untuk menutup lapak lebih awal.)
- “Kerja jujur senajan ora ana sing ndeleng, amarga awakmu dhewe sing ndeleng.” (Bekerjalah dengan jujur walau tak ada yang melihat, karena dirimu sendiri melihatnya.)
Kata Kata Jawa Romantis untuk Pacar
Kalimat ini pas dikirim lewat chat, ditulis di kartu ulang tahun, atau dipakai sebagai caption foto berdua.
- “Witing tresna jalaran saka kulina.” (Cinta tumbuh karena terbiasa bersama.) — Peribahasa Jawa.
- “Kowe ora kudu sampurna, cukup tetep ana nalika aku mulih.” (Kamu tak harus sempurna, cukup tetap ada saat aku pulang.)
- “Teh legi ing sore dina ora ana apa-apane yen dibandhingake ngobrol karo kowe.” (Teh manis di sore hari tak ada apa-apanya dibanding mengobrol denganmu.)
- “Aku ora pinter gombal, aku mung pinter ngelingi kowe.” (Aku tidak pandai merayu, aku hanya pandai mengingatmu.)
- “Senajan beda kutha, jeneng kowe tetep sing pisanan tak ketik saben esuk.” (Walau beda kota, namamu tetap yang pertama kuketik setiap pagi.)
- “Tresna iku dudu janji sing gedhe, nanging ngeterke mulih nalika udan.” (Cinta bukan janji yang besar, melainkan mengantar pulang saat hujan.)
- “Kowe iku alesan aku seneng nunggu kabar.” (Kamulah alasan aku senang menunggu kabar.)
- “Ati iki ora butuh kembang, cukup kowe ora gampang lunga.” (Hati ini tak butuh bunga, cukup kamu tidak gampang pergi.)
- “Mbesuk yen wis tuwa, aku pengin isih guyon karo kowe ing teras omah.” (Kelak saat sudah tua, aku ingin masih bercanda denganmu di teras rumah.)
Kata Kata Jawa Lucu untuk Caption
Kalimat jenaka ini cocok untuk status santai, grup keluarga, atau caption foto makan-makan.
- “Duit ora nduwe sikil, nanging cepet banget playune saka dompetku.” (Uang tak punya kaki, tapi cepat sekali larinya dari dompetku.)
- “Niate diet, nanging sambel karo tempe goreng ora tau ngerti perasaan.” (Niatnya diet, tapi sambal dan tempe goreng tak pernah mengerti perasaan.)
- “Tanggal tuwa kuwi guru sing paling ngajari ngirit.” (Tanggal tua adalah guru yang paling mengajari berhemat.)
- “Aku ora males, aku mung lagi mode hemat energi.” (Aku tidak malas, aku cuma sedang mode hemat energi.)
- “Ditakoni ‘kapan rabi’ rasane kaya ditakoni utang.” (Ditanya “kapan nikah” rasanya seperti ditagih utang.)
- “Turu awan niate limang menit, tangi-tangi wis peteng.” (Tidur siang niatnya lima menit, bangun-bangun sudah gelap.)
- “Wajahku pancen pas-pasan, sing penting wifine ora pas-pasan.” (Wajahku memang pas-pasan, yang penting Wi-Fi-nya tidak pas-pasan.)
- “Rencana mlayu esuk rampung ing ngarepe gerobak bubur.” (Rencana lari pagi berakhir di depan gerobak bubur.)
- “Jare sabar iku ana watese, sabarku watese pas sinyal ilang.” (Katanya sabar ada batasnya, batas sabarku saat sinyal hilang.)
Kata Kata Jawa Sindiran Halus
Sindiran halus ini bisa dipakai untuk mengingatkan tanpa menyebut nama. Pakailah secukupnya supaya tidak menyinggung.
- “Becik ketitik, ala ketara.” (Yang baik akan tampak, yang buruk akan ketahuan.) — Peribahasa Jawa.
- “Aja dumeh.” (Jangan mentang-mentang.) — Peribahasa Jawa. Ini peringatan agar tidak sombong karena kuasa, harta, atau kepandaian.
- “Sing seneng nyacat biasane lali ngilo.” (Yang suka mencela biasanya lupa bercermin.)
- “Omongan manis ora bakal nambal janji sing bolong.” (Omongan manis tak akan menambal janji yang bolong.)
- “Ora usah dhuwur-dhuwuran swara, sing bener ora butuh mbengok.” (Tak perlu adu keras suara, yang benar tak butuh berteriak.)
- “Pinter ngomong ing grup, meneng nalika dijaluk tulung.” (Pandai bicara di grup, diam saat dimintai tolong.)
- “Nyilih gampang, mbalekake kok angel temen.” (Meminjam gampang, kok mengembalikan susah sekali.)
- “Sing rumangsa paling pinter, biasane sing paling wegah ngrungokake.” (Yang merasa paling pintar biasanya paling enggan mendengarkan.)
Kata Kata Jawa untuk Hati yang Lagi Galau dan Lelah
Kalimat ini untuk hari-hari yang berat, baik untuk dirimu sendiri maupun teman yang sedang sedih. Bila beban terasa terlalu berat, ceritakan kepada orang yang kamu percaya atau temui tenaga profesional seperti psikolog.
- “Nangis ora ateges ringkih, kadhang mripat mung butuh adus.” (Menangis bukan berarti lemah, kadang mata hanya perlu dimandikan.)
- “Ora apa-apa kesel, sing penting ora lali mangan lan turu.” (Tak apa lelah, yang penting jangan lupa makan dan tidur.)
- “Lara ati ora ana obate ing apotek, nanging bisa suda yen dicritakake.” (Sakit hati tak ada obatnya di apotek, tapi bisa berkurang bila diceritakan.)
- “Ngenteni kabar sing ora teka iku luwih abot tinimbang manggul beras sekarung.” (Menunggu kabar yang tak kunjung datang lebih berat daripada memanggul beras sekarung.)
- “Sing lunga ben lunga, sing tetep ana kudu dijaga.” (Yang pergi biarlah pergi, yang tetap ada harus dijaga.)
- “Ora kabeh pitakon kudu dijawab dina iki.” (Tidak semua pertanyaan harus dijawab hari ini.)
- “Ati sing remuk isih bisa ditata maneh, alon-alon kaya ndandani genteng sing bocor.” (Hati yang remuk masih bisa ditata lagi, pelan-pelan seperti membetulkan genting yang bocor.)
- “Ngaso dhisik, donyane ora bakal mlayu adoh.” (Istirahat dulu, dunia tidak akan lari jauh.)
Cara Memakai Kata-Kata Ini
- Sertakan arti di caption. Tulis kalimat Jawanya di baris pertama dan artinya di baris berikutnya supaya teman yang tidak berbahasa Jawa ikut paham.
- Sesuaikan tingkat tutur dengan penerima. Kalimat ngoko di sini cocok untuk teman dan pasangan. Untuk orang tua, guru, atau atasan, ubah dulu ke krama, misalnya “kowe” menjadi “panjenengan”.
- Pakai peribahasa sebagai pembuka sambutan. Peribahasa seperti “Jer basuki mawa beya.” bisa membuka sambutan singkat di acara kantor atau kampung, asalkan langsung diikuti penjelasan maknanya.
- Tulis tangan di kartu ucapan. Kalimat romantis atau penghibur terasa lebih personal bila ditulis tangan di kartu ulang tahun atau diselipkan di bingkisan.
- Jadikan bahan jurnal. Pilih satu kalimat dari bagian kehidupan atau motivasi, lalu tulis beberapa baris tentang hubungannya dengan harimu.
Tanya Jawab
– Apa arti “Urip iku urup”?
“Urip iku urup.” berarti “hidup itu menyala”. Peribahasa Jawa ini mengajak orang menjalani hidup yang memberi terang dan manfaat bagi orang lain, bukan hanya untuk diri sendiri.
– Apa arti “Alon-alon asal kelakon”?
“Alon-alon asal kelakon.” berarti “pelan-pelan asal tercapai”. Peribahasa Jawa ini menekankan ketelitian dan kesabaran agar tujuan benar-benar tercapai, bukan pembenaran untuk bermalas-malasan.
– Apa bedanya bahasa Jawa ngoko dan krama?
Bahasa Jawa ngoko adalah ragam santai untuk teman sebaya, adik, atau orang yang sudah akrab, sedangkan krama adalah ragam halus untuk orang yang lebih tua atau dihormati. Kata kata Jawa di artikel ini memakai ngoko, jadi ubah dulu ke krama bila ingin mengirimnya kepada orang tua atau atasan.
– Kata kata Jawa apa yang cocok untuk caption lucu?
Ada sembilan kalimat di bagian Kata Kata Jawa Lucu untuk Caption, misalnya “Rencana mlayu esuk rampung ing ngarepe gerobak bubur.” Kalimat seperti ini cocok untuk foto kuliner, suasana tanggal tua, atau momen santai bersama teman.
The header image is an AI-generated illustration, not an actual photo or film still.